De top van de internationale singer-songwriters

Gambling

Townes van Zandt wordt beschouwd als een van de beste liedjesschrijvers ooit. Niet zo heel veel mensen kennen hem maar in de wereld van de Amerikaanse folk is hij een icoon. Zijn liedjes, even trefzeker als de uitvoering vaak gammel, ontstonden uit een brein dat zo beneveld was dat het überhaupt een raadsel is dat ze tot stand zijn gekomen. Dit is Townes de mythe, de legende.
Eigenlijk was Townes een kritische Texaanse intellectueel, die in zijn jeugd te kampen had gehad met psychische klachten. Toen hij er later achter kwam dat hij een mooie song kon schrijven besefte hij dat de kwaliteit ervan werd gestuurd door zijn onderbewustzijn, iets wat hij zelf niet onder controle had. Hij gaf zich er helemaal aan over en door altijd onder invloed te zijn had hij het idee dat hij een bepaalde demon voor bleef. Iets wat hem wilde inhalen werd op deze wijze bezworen.
Townes is dood. Gestorven op dezelfde dag als zijn held Hank Williams, één januari 1997.

Hij en ik hadden een tijdje hetzelfde management voor Europa en zodoende heb ik hem een paar keer mogen meemaken. Zo ook in Vlissingen, tijdens het straatfestival.

In het hotel zat Townes na de show als gemetseld aan de bar, fraaie verhalen opdissend aan de barvrouw, die rode konen kreeg van zoveel Texaanse zuidelijke charme.
Toen wij met The Watchman onze kamers wilden opzoeken riep hij mij terug: 'Hey Watchman, you wanna gamble?' Ik kon niet weigeren en voelde terloops in mijn zak of ik wel geld had. Hij haalde een vijfje tevoorschijn, guldens, zo'n mooi compact muntje. Daar ging het door de lucht; 'Heads or tails?' 'Heads', zei ik. Kop. Ik won. En ik won weer en opnieuw. Op een of andere manier bleef het maar op kop vallen alsof Townes zelf het muntje manipuleerde. Bij ieder verlies liet hij met een diepe zucht zijn hoofd zakken: 'Lost again'. Maar met een glimlach. Het was alsof het hem goed deed, alsof het hem staafde in zijn gevoel dat verliezen moest, een plicht, wilde je succesvol zijn in de kunst. Verliezen hoorde bij het afkopen van de duivel!

Aan het eind van de avond had ik een mooi bedragje bij elkaar. Omringd door onze bandleden hield Townes ondertussen hele verhandelingen over het gokken, de krachten die invloed hebben op het noodlot, dat liedjes altijd uitkomen, zon en maan en vooral de zegeningen van wodka. 'Watchman, poor me another one.'
Hij wist mij ook wijs te maken dat het bij gokken gebruikelijk was dat de winnaar een percentage afdroeg aan de bardame, want zij was natuurlijk de muze die mij het succes bezorgd had. Dus gaf ik, naïeveling, de bardame, die helemaal verliefd was geworden op die 'gekkerd', een vorstelijk bedrag.

De volgende ochtend bij het ontbijt zag ik Townes een droge snee brood door zijn strot douwen die hij wegspoelde met, jawel... wodka. En opnieuw riep hij mij: 'Watchman, don't walk out on me. We got to gamble'. En weer was het kop en stak ik een vijfje in mijn zak.

Townes van Zandt. Prachtige man, prachtige songs, maar: 'Don't try this at home'.